Soms komen er projecten op je pad waarvan je meteen voelt dat ze belangrijk zijn. Niet commercieel belangrijk, maar menselijk belangrijk.
Vorig jaar werd ik gebeld door Nick van Uden. Hij vertelde mij over een project waar hij al lange tijd mee bezig was: hij had alle oorlogsgraven in Dordrecht gefotografeerd. Maar daar stopte het niet. Hij dook ook in de archieven om uit te zoeken wie de soldaten waren die daar begraven liggen. Hun levens, hun achtergronden en de omstandigheden waaronder zij hier terechtkwamen, verzamelde hij zorgvuldig in een boek. En precies op dat moment wist ik al: dit is bijzonder.
Onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog in Dordrecht
De Tweede Wereldoorlog lijkt soms ver weg, maar eigenlijk ligt de geschiedenis letterlijk onder onze voeten. Op het eiland van Dordrecht liggen graven van jonge mannen die hun thuis nooit meer hebben teruggezien. Soldaten met namen, families en verhalen. Wat Nick heeft gedaan, is hun anonimiteit doorbreken. Hij heeft niet alleen vastgelegd waar de graven liggen, maar ook wie deze mensen waren. Door archieven, documenten en historische bronnen te raadplegen, bracht hij hun levens opnieuw in beeld. Daardoor verandert een naam op een steen weer in een mens.
Waarom ik besloot te helpen
Binnen mijn uitgeverij was er op dat moment geen ruimte om het boek zelf uit te geven. Toch voelde loslaten niet goed. Sommige projecten vragen geen zakelijke afweging, maar betrokkenheid. Daarom besloot ik Nick te helpen achter de schermen. Mijn bijdrage zit in het begeleiden en vormgeven van het boek, zodat het daadwerkelijk gepubliceerd kan worden en bij mensen terechtkomt, want een project als dit verdient dat.
Dit boek is niet alleen interessant voor historici of liefhebbers van de Tweede Wereldoorlog. Het is een boek voor Dordtenaren. Voor mensen die willen weten wat zich hier heeft afgespeeld, op plekken waar we dagelijks langs fietsen of wandelen.
Een boek over lokale geschiedenis dat iedereen zou moeten lezen
We denken vaak bij oorlogsgeschiedenis aan grote gebeurtenissen, maar geschiedenis bestaat juist uit persoonlijke verhalen. Het bijzondere aan dit boek is dat het dichtbij komt. Je leest niet alleen over de oorlog, maar over mensen die hier waren. En dat maakt het ook geschikt voor scholen, families en volgende generaties. Herinneringen blijven bestaan zolang we ze blijven doorvertellen.
De laatste fase: vormgeving en presentatie
Op dit moment werk ik aan de laatste details van de vormgeving. Altijd een mooie fase, want dan zie je alles samenkomen. Onderzoek, fotografie en tekst krijgen een plek en vormen één geheel. Er wordt door Nick ondertussen ook gewerkt aan een passende boekpresentatie. De belangstelling is groot en het ziet ernaar uit dat ook de gemeente hierbij betrokken zal zijn. Dat past bij de waarde van het project, want dit is erfgoed van de stad.
Dankbaar om aan mee te werken
Nick heeft indrukwekkend werk verricht. Het kost enorm veel tijd en toewijding om al deze informatie te verzamelen en te controleren. Ik heb daar veel respect voor. Ik ben dankbaar dat ik een kleine bijdrage mag leveren aan het zichtbaar maken van deze verhalen.
Geschiedenis begint vaak met één persoon die besluit dat iets niet vergeten mag worden. Dat is in dit geval Nick van Uden.
